Ik heb gisteren met stijgende verbazing de column van Ilja Leonard Pfeiffer zitten lezen over zijn angst dat er een generatie komt die  niet meer bereid is te betalen voor boeken. Ik ben volgens mij niet de enige, zowel op Bright als Timo Boezeman schrijven over de column en laten een ander geluid horen. De column is op zijn zachtst gezegd nogal zuur van aard en heeft een hoog huilie-huilie gehalte:

Fuck copyright. De muziekindustrie is eraan kapotgegaan en de filmindustrie volgt.
Precies daar voorzie ik het grootste gevaar voor de gevestigde literatuur in de komende jaren. Een e-book is tot daaraan toe. Maar niemand betaalt 20 euro voor een download. En wanneer een download van mijn volgende roman net zoveel gaat kosten als de download van een nummer via iTunes, waar ga ik dan van leven?

Pfeiffer gaat er van uit dat de wereld niet hoeft te veranderen als je eenmaal een professioneel pad hebt gekozen. En Pfeiffer gaat er van uit dat hij aan de grillen van Apple en andere leveranciers is overgeleverd om zijn boek aan de man te brengen. Maar wat nu juist zo mooi is van de tijd waar we in leven is dat je daar voor een groot deel zelf een keuze in kunt maken. Ja, het is zo dat iTunes een prijspunt heeft weggezet waarmee het moeilijk concurreren is. Tenminste, zo lijkt het. Want er zijn in de appstore voldoende applicaties te vinden die een veelvoud van de 99 cent kosten en het prima doen. Die applicaties zijn een hogere prijs waard omdat ze voor de eindgebruiker meer waarde bieden. Hetzij in functionaliteit, gemak, eenvoud, snelheid, noem maar op. Hoe kun je die waarde dan in boeken brengen? In digitale boeken? Hierin verschil ik van mening met Timo. Waar hij schrijft over de meerwaarde van het fysieke product: “ Denk aan een hardcover, een leeslintje, mooie vormgeving, flappen, stofomslag, speciaal kleurgebruik. Eigenlijk alles wat je met digitaal niet kunt.[...]” denk ik: “waarom zou dat digitaal niet kunnen?”

Waarom zou het niet mogelijk zijn om een digitale applicatie te maken van je schrijven waar net zo’n fraaie vormgeving, interface,beleving, digitaal leeslintje etc aan zit dan aan de fysieke versie? De laaghangende fruit-voorbeelden zijn er al voldoende, zoals dit Alice in Wonderland ebook, maar volgens mij kan het nog verder gaan.

Waarom zou je als schrijver geen nieuwe markten aanboren als de basisvraag voor je is “waar ga ik dan van leven”? Chris Brogan heeft een behoorlijk succesvolle Blog Topics-newsletter. Gratis? Nee hoor, 10 dollar per maand. En ik betaal het graag. Daarover in een latere post meer. Wat te denken van Adafruit Industries, een winkel gespecialiseerd in Open Hardware Electronics, die op Google+ een wekelijkse Ask an Engineer Hangout heeft. Door middel van de videoconferencing-mogelijkheid in Google+ kunnen hardware hackers wereldwijd hun uitvindingen laten zien. Dat wordt opgenomen en later uitgezonden. Waarom zou hier geen abonnementsmodel achter kunnen zitten? Zie je voor je hoe gitaarleraren, wiskundedocenten en slagers een centje kunnen bijverdienen? En ja, dat zou een schrijver net zo goed kunnen. Juist door middel van een medium wat grotendeels afhankelijk is van tekstinput moet het mogelijk zijn voor een schrijver om zijn broodwinning op andere manieren te verdienen. Maar dat kost tijd, energie en durf.

Ik denk dat het wel goed gaat komen met Ilja. Hij hoeft niet bang te zijn dat er op zondag geen croissantjes meer zijn voor ontbijt. Hij vindt zijn weg wel in de nieuwe ontwikkelingen. Maar de toon van de column stuit me tegen de borst. Het constante gezanik en gezever dat de wereld zo snel verandert en dat het allemaal slecht is. Bekijk het eens positief en kijk wat jij kunt doen om met deze veranderingen een betere wereld te maken.

Vandaag is het de sterfdag van de Amerikaanse schrijver Jack Kerouac. Deze auteur, meest bekend om zijn boek On The Road, zou een invloedrijk persoon worden in de Beat Generation van de jaren ’60. Ik las On the Road toen ik 17 was en het is nog altijd één van mijn favoriete boeken. Ik kan er geen complete quotes uit opdreunen of de diepere intellectuele en literaire lagen in benoemen. Maar het maakte een gevoel bij me los wat nooit meer echt is weggegaan.

Ik ben geen boekenlezer. Ik ben geen literaire kenner. Ik ken de namen van de andere belangrijke figuren uit de Beat Generation (Allen Ginsberg, William S Burroughs) maar ken hun werk niet van binnen en van buiten. Maar het gevoel wat ik krijg als ik lees over deze groep mensen en wat ze hebben betekend voor een generatie, dat is voor mij heel belangrijk. Ik hoef de boeken niet elk jaar te lezen (al ga ik dat nu toch weer eens doen) maar zo nu en dan wat quotes en zinnen uit bijvoorbeeld Wikipedia doen me veel goed. Als ik lees: “…Both Howl and Naked Lunch were the focus of obscenity trials that ultimately helped to liberalize what could be published in the United States. On the Road transformed Kerouac’s friend Neal Cassady into a youth-culture hero. The members of the Beat Generation quickly developed a reputation as new bohemian hedonists, who celebrated non-conformity and spontaneous creativity.” dan voel ik daar toch enig verwantschap mee. Niet omdat ik wekelijks als een hedonist me een slag in de rondte zuip, naar improvisatie jazz luister en spontane wilde acties onderneem, maar omdat het ergens past bij de manier waarop ik naar leven, werk en cultuur kijk. Hoe je je leven kunt leven waarin voldoende ruimte is voor nieuwe inzichten, voor censuurvrije kennisuitwisseling, voor creativiteit wat uit alle denkbare en meest verrassende hoeken kan komen.

Kerouac speelt geen centrale rol in mijn leven, maar zijn manier van leven heeft me 20 jaar geleden laten zien dat het anders kon. En dat doe ik dan maar.

“The only people for me are the mad ones, the ones who are mad to live, mad to talk, mad to be saved, desirous of everything at the same time, the ones who never yawn or say a commonplace thing, but burn, burn, burn, like fabulous yellow Roman candles exploding like spiders across the stars, and in the middle, you see the blue center-light pop, and everybody goes ahh…”

On The Road

De komende tijd verschijnen een aantal leuke nieuwe boeken die nauw gerelateerd zijn aan Bloghelden, mijn verhaal over de Nederlandse bloggeschiedenis. Om mijn collega-auteurs en -bloggers even te promoten, een overzicht!

Sex, Blogs & Rock ‘n Roll

Het boek van Dutch Problogger Ernst-Jan Pfauth, één van de bloggers die ik helaas voor mijn boek niet meer interviewde. Maar wat niet is kan nog komen . Ik ken EJ nu een jaar of 3 en hij heeft een bliksemcarrière gemaakt met zijn blog Spotlight Effect. In zijn boek Sex, blogs & Rock ‘n Roll vertelt hij zijn verhaal over vier jaar bloggen en bevat een hoop praktische tips om te starten met een blog. Aanrader  zonder nog maar een letter te hebben gelezen!

Meisje van de Slijterij

Petra de Boevere, ik ontmoette haar voor het eerst op een evenement waar prijzen voor evenementen werden uitgereikt, de Gouden Giraffes meen ik. Daarna kwam ik haar steeds vaker tegen, deze branieschopper uit Breskens. Petra’s aanwezigheid op Twitter, Operator 11 en bij Paul de Leeuw valt velen op, maar ondertussen werkt ze kei- en keihard in haar slijterij en gebruikt ze nieuwe media om dit een succes te maken. En een succes is het. In haar boek (release 9 september) vertelt ze haar verhaal.Over de successen,de fouten en de hobbels die je moet nemen om als bedrijf succesvol te willen zijn met digitale media

Het Groot EHPO Boek (werktitel)

Nu ken ik Niels al een tijdje maar ik heb eigenlijk nog steeds geen idee hoe zijn boek gaat heten. Niels is voor mij het meest pure voorbeeld hoe een blogger en blog moet zijn. Vol passie, enthousiasme, beslist in zijn mening, schoppend tegen de rest en jubelend over wat hij tegenkomt. Onderbouwd, eerlijk en spitsvondig zet hij op zijn blog uiteen hoe de entertainmentindustrie (audio, video, tekst) op de helling gaat door de netwerksamenleving van nu. Zijn stelregel: Out-blog  everyone. En dat is hem gelukt. In zijn boek (release, januari 2011) vertelt hij dit verhaal plus zijn avonturen met Kyteman, waar hij in het succesjaar 2009 als manager deel van uitmaakte. Spannend!

Easycratie

Misschien een wat vreemde eend in de bijt, maar ik ken Martijn Aslander nu een jaar of drie en als er iemand is die snapt hoe de netwerksamenleving werkt en zich ontwikkeld is hij het wel. Martijn is, eerlijk gezegd, niet werelds beste of meest actieve blogger. Maar het is maar net hoe je een blog omschrijft. Martijn geeft 200+lezingen per jaar voor een divers publiek waar hij zijn verhaal vertelt. Je kunt zeggen dat hij de meest live blogger is die er bestaat Zijn boek Easycratie komt binnenkort uit, het verhaalt over een nieuwe manier van werken, organiseren én samenwerken die dwars door bestaande organisatiestructuren heen gaat.

Vier relevante boeken over de digitale mediasamenleving in Nederland. Binnenkort bij mij op de boekenstapel die nu wel gevaarlijk hoog begint te worden maar meer suggesties zijn welkom!

(Foto: Brewbooks)

Genoeg verdedigend gedrag van uitgevers en schrijvers over hun zo geliefde papieren eindproduct. Zoek naar manieren om digitale media te integreren in je product. Voeg waarde toe, verras, maak iets waar over gepraat en geschreven wordt. Doe iets speciaals! Kijk eens hoe ze dat in Japan doen. Mooi toch. Wie gaat dit in Nederland doen? Ik denk graag mee!

En ja, voor de Ipad kan het natuurlijk ook! Kijk maar naar Alice in Wonderland!

Gisteren was ik even op bezoek bij Setup Utrecht en ja hoor, daar lag een iPad in het wild. Natuurlijk even wat mee gespeeld en eerlijk is eerlijk, het werkt allemaal erg intuïtief. Webbrowsen, typen, het gaat allemaal erg logisch en vanzelfsprekend. Ik las her en der wat commentaar dat hij te zwaar zou zijn, ik vind het wel meevallen. Helaas was ik niet in de gelegenheid om een aankoop te doen in de appstore, anders had ik zeker het boek Alice in Wonderland gekocht. Want toen ik deze post bij Gizmodo zag. Mijn eerste gedachte: “Juist! Zo hoort het! Dit is de manier waarop je gebruik kunt maken van de gebruikskenmerken van een medium.” Zie hoe Alice in Wonderland is vertaald naar een iPadbook

Fraai toch! En nee, niet elk boek moet nu volledig gebruik maken van draaien, schudden, schuiven en beweging. En nee, dit vervangt niet als bij toverslag de papieren boeken. Maar denk aan kinderboeken, tijdschriften, korte verhalen, lesboeken. Ik denk zelfs dat er wel een nieuw genre verhalen kan gaan ontstaan als ik dit zo zie…

In de VPRO gids van deze week staat een uitgebreid interview met de makers van de nieuwe film ‘Where the Wild Things are’, Spike Jonze en Dave Eggert. De laatsgenoemde is de scriptschrijver en voorafgaand aan de film heeft hij van het 300-woorden tellend kinderboek een 280-pagina dik verhaal gemaakt. Hij werkt veel met kinderen in workshops creatief schrijven en geeft flink af op het negatief sentiment wat er heerst over het leesgedrag van kinderen. Dat valt volgens hem best wel mee. Zijn slotopmerking in het stuk:’We moeten minder klagen en meer ons best doen.’ Het zette me even aan het denken, een groeiende groep schreeuwt hallelujah over de ereaders terwijl een andere groep moord en brand schreeuwt. Want in plaats van klagen (‘we willen betere ereaders’ en ‘het einde van de leescultuur’) kunnen we inderdaad ook beter ons best doen om de juiste balans te vinden. Een nieuwe leescultuur in goed evenwicht met de tradities van het oude?

Ik ben een enorme fan van Cory Doctorow. Hupsakee, dat hebben we ook maar even gezegd. Sinds zijn tijd bij BoingBoing volg ik wat hij doet. Niet tot op de minuut en alle links, maar ik ben erg geïnteresseerd in zijn mening en ideeën over online cultuur, auteursrecht, privacy en de online toekomst in het algemeen. Ik heb verschillende boeken van hem gelezen, waarbij Little Brother een absolute aanrader is. Ik heb een review van het boek nog online staan en het boek zelf is ook nog te koop en gratis te downloaden.

Cory heeft recent een presentatie gehouden met de titel “How to destroy the Book“, een verhaal in vier aktes. Over het gevoel van boeken lezen en bezitten en de problemen die er nu spelen rondom de veranderende copyright wetten en DRM regels. Het is een lastig speelveld om je in bezig te houden, zo blijkt ook maar weer uit de reacties. Want het gevoel van het bezitten van een fysiek boek en het kunnen bewaren voor je kinderen, het kunnen uitlenen aan anderen, staat haaks tegenover de ontwikkelingen bij eReaders. In dat gebied betekent het kopen van een boek niet meer het fysiek bezitten van een boek, maar het in licentie mogen gebruiken van de inhoud.

And on top of those licenses, they add digital rights management technology. Digital rights management technology, of course, has never stopped the book from escaping onto the Internet. To those publishers here today who believe that you can buy DRM that will stop your books from appearing on the Internet without restriction, I say to you, “Behold, the typist.”

Cory geeft in zijn presentatie een fraaie vergelijking tussen electronische boeken met de eReaders en de fysieke boeken. Wat als een uitgever of een grote winkelketen een deal zou sluiten met Ikea? Waarmee het mogelijk kan zijn dat je de boeken die je bij de winkelketen koopt (lees: Amazon, Bol, iTunes Store etc) alleen mag lezen in een specifieke stoel van Ikea met een specifieke lamp en alleen in een specifieke Ikea kast mag zetten?
Welnu, ik ben geen volleerd expert op het gebied van eReaders, DRM en copyright. Maar door de verhalen van Cory te lezen leer ik er wel een hoop van. Door daarna ook de reacties bij zo’n post te lezen, krijg je ook andere invalshoeken. Tel daarbij op dat diverse experts bij uitgevers ook goed online te bereiken zijn (zoals @boezeman van A.W. Bruna) en je kunt zo zelfstandig je mening vormen door met verschillende mensen uit verschillende expertgebieden van gedachten te wisselen.

Als afsluiter een widget waarin je een deel van het boek Little Brother kunt beluisteren. Nice marketing!

(Foto: Joi Ito)